Bölüm 4 — Sefer Yönetimi
Bu bölüm, bir seferin planlanmasından başlayıp tamamlanmasına kadar olan tüm aşamaları anlatır: yeni sefer oluşturma, çoklu liman güzergahı tanımlama, seferin durumunu ilerletme, kapasite/doluluk takibi, kargo manifestleriyle ilişkilendirme ve gemi konumunu harita üzerinde izleme.
Sefer yönetimi iki sayfadan oluşur:
- Seferler (
/voyages) — Sefer planlama, güncelleme ve durum akışı - Takip (
/tracking) — Gerçek zamanlı gemi konum izleme
4.1 Sefer Listesi
Sol menüden Kargo → Seferler ile açılır (URL: /voyages).
[ŞG: Seferler sayfası — solda tablo, sağda sticky detay paneli görünür]
Sayfa yapısı (split görünüm)
Sayfa iki bölüme ayrılır:
- Sol — Sefer listesi (tablo)
- Sağ — Seçili seferin detay paneli (sticky — sabit kalır)
Sayfaya ilk girdiğinizde sağ panelde fare ikonuyla "Sefer detayı için satıra tıklayın" uyarısı görünür. Tabloda herhangi bir satıra tıkladığınızda detay paneli o seferin bilgileriyle dolar.
Üst filtre ve eylemler
Tablonun üstünde:
- Durum filtresi — Çoklu seçim: Planlanan, Yükleniyor, Seyirde, Limanda, Vardı, Tamamlandı, İptal
- Gemi filtresi — Çoklu seçim (sisteminize kayıtlı gemiler)
- 🔄 Yenile düğmesi — Listeyi tekrar sunucudan çeker
- ➕ Yeni Sefer düğmesi (sağ üstte) — Bölüm 4.2'de anlatılan modalı açar
Tablo sütunları
| Sütun | Açıklama |
|---|---|
| Sefer No | Otomatik veya elle girilmiş sefer numarası (kod biçiminde gösterilir) |
| Gemi | Seferi yapan gemi |
| Rota | Güzergahtaki limanların "Liman A → Liman B → Liman C" biçiminde listesi |
| ETD | Planlanan kalkış / varış tarihleri (ETD / ETA) |
| Doluluk | Ağırlık veya TEU bazlı doluluğun renkli yüzde çubuğu: 🟢 <%70, 🟡 %70–90, 🔴 >%90 |
| Durum | Renkli durum rozeti (aşağıda) |
| (son sütun) | ✏️ Düzenle / 🗑️ Sil |
Durum rozetleri
| Durum | Açıklama | Renk |
|---|---|---|
| Planlanan | Sefer planlandı, henüz yükleme başlamadı | Mavi |
| Yükleniyor | Kalkış limanında yükleme devam ediyor | Turuncu |
| Seyirde | Gemi yolda | Mavi |
| Limanda | Ara liman ziyareti (yükleme/boşaltma/yakıt) | Turuncu |
| Vardı | Son varış limanına ulaşıldı | Turuncu |
| Tamamlandı | Sefer kapatıldı | Yeşil |
| İptal | Sefer iptal edildi | Kırmızı |
4.2 Yeni Sefer Oluşturma
- Sağ üstteki mavi ➕ Yeni Sefer düğmesine tıklayın.
- Açılan geniş (modal-lg) pencerede aşağıdaki alanları doldurun.
[ŞG: Yeni Sefer modalı — üstte sefer bilgileri, altta güzergah tablosu]
Üst alanlar
| Alan | Açıklama | Zorunlu |
|---|---|---|
| Sefer No | Kendi numaranızı girebilirsiniz; boş bırakırsanız sistem otomatik numara atar | — |
| Gemi | Açılır menüden seçim | ✅ |
| Durum | Başlangıç durumu (varsayılan Planlanan) | — |
Güzergah (Limanlar)
Sefer, en az iki limandan oluşmalıdır (kalkış + varış). Daha fazla liman eklemek için üst sağdaki ➕ Liman Ekle düğmesini kullanın.
Her liman satırında:
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| # | Sıra numarası (otomatik) |
| Liman | Açılır menüden liman seçimi (ülke bilgisi de görünür) |
| Tür | Limana uğrama türü — Yükleme / Boşaltma / Yük-Boş / Yakıt (Bunkering) / Transit |
| ETA | Tahmini varış tarih-saati (datetime-local) |
| ETD | Tahmini kalkış tarih-saati (datetime-local) |
| (son) | ❌ Satırı kaldır |
Yeni bir modal açıldığında otomatik olarak iki boş satır hazırlanır — ilkine kalkış limanını, ikincisine varış limanını giriniz.
Notlar
Modal'ın altında serbest metin alan "Notlar" kutusu bulunur. Seferle ilgili özel bilgileri (anlaşma, çarter türü vb.) buraya yazabilirsiniz.
Kaydetme
Kaydet düğmesine tıklayınca sistem:
- Gemi seçilmiş mi kontrol eder — seçilmemişse uyarır.
- En az iki liman var mı kontrol eder — yoksa uyarır.
- Sefer veritabanına kaydedilir, modal kapanır, liste yenilenir.
İpucu: Sefer No'yu boş bırakmanız ve sistemin otomatik numara üretmesi genellikle daha tutarlı bir sicil sağlar.
4.3 Sefer Detay Paneli
Tabloda bir satıra tıkladığınızda sağdaki detay paneli o seferin tüm bilgilerini canlı olarak getirir. Bu panel üst üste beş bölümden oluşur:
- Başlık ve durum
- Akış (durum ilerletme) düğmeleri
- Güzergah zaman çizelgesi
- Kapasite Durumu
- Manifestler
[ŞG: Sefer detay paneli — sefer no başlık, durum rozeti, akış düğmeleri, güzergah timeline ve kapasite çubukları görünür]
4.3.1 Başlık ve durum
Panelin üstünde sefer numarası, gemi adı ve mevcut durum rozeti görünür.
4.3.2 Akış düğmeleri
Seferin durumuna göre aşağıdaki düğmeler dinamik olarak belirir:
| Mevcut Durum | Görünen Düğme | Yeni Durum |
|---|---|---|
| Planlanan | 📦 Yükleme Başlat | Yükleniyor |
| Yükleniyor | 🚢 Sefere Çık | Seyirde |
| Seyirde | 📍 Limana Vardı | Vardı |
| Vardı | ✅ Sefer Tamamla | Tamamlandı |
Bu düğmelerin yanında her zaman:
- 🔄 Durum Değiştir — Herhangi bir duruma atlamak için modal açar (Bölüm 4.4)
- ✕ İptal — Seferi iptal durumuna alır (sefer tamamlanmış veya iptal edilmişse görünmez)
Her düğmeye tıkladığınızda "…yapılsın mı?" onay sorusu gelir.
Not: Eğer seferin güzergahında birden fazla liman varsa akış düğmeleri liman-bazlı kontrole geçer (aşağıda).
4.3.3 Güzergah zaman çizelgesi
Güzergahtaki her liman dikey bir zaman çizelgesinde görüntülenir. Her limanın:
- Adı ve ülkesi
- Uğrama türü (Yükleme, Boşaltma, Yük-Boş, Yakıt, Transit)
- ETA / ETD tarihleri
- Liman durumu rozeti: Planlandı (mavi), Vardı (turuncu), Ayrıldı (yeşil), Atlandı (gri)
- Fiili varış / ayrılış tarih-saatleri (gerçekleştikten sonra görünür)
Çizelgedeki noktalar renk kodludur:
- 🟢 Yeşil nokta + tik = Ayrıldı
- 🟡 Turuncu nokta + çapa = Vardı
- ⚫ Gri nokta + ok = Planlandı
- ⊘ Atlandı
Liman aksiyonları (her liman satırının altında):
| Durum | Görünen Düğme | İşlev |
|---|---|---|
| Planlandı | ⚓ Limana Vardı | Geminin bu limana vardığını kaydeder |
| Planlandı | ✕ Atla | Bu limanı güzergahtan fiilen atlatır (iptal etmez, sadece atlandı işaretler) |
| Vardı | ↗ Limandan Ayrıl | Geminin bu limandan ayrıldığını kaydeder |
Bu aksiyonlar tıklandığında onay sorulur; tamam denildikten sonra liman durumu ve seferin genel durumu birlikte güncellenir.
4.3.4 Kapasite Durumu
Güzergahın altında, seferin doluluk oranları üç renkli çubuk halinde gösterilir:
| Gösterge | Açıklama |
|---|---|
| Ağırlık (Ton) | Yüklü kargonun ağırlığı / geminin maksimum DWT'si |
| TEU | Yüklü konteyner sayısı / geminin maksimum TEU kapasitesi |
| Hacim (m³) | Yüklü hacim / geminin maksimum hacim kapasitesi |
Her çubukta renk eşik değerlerine göre değişir:
- 🟢 %0–70 — Normal
- 🟡 %70–90 — Uyarı
- 🔴 >%90 — Kritik
Çubukların altında Genel Doluluk büyük rakamla özetlenir ve toplam ağırlık, hacim, TEU yazılır.
🔄 Hesapla düğmesi
Kapasite çubuklarının üstünde küçük bir Hesapla düğmesi vardır. Manifestlerde değişiklik olduğunda sistem otomatik yeniden hesaplar, ancak manuel tetiklemek isterseniz bu düğmeyi kullanabilirsiniz.
🚨 Uyarılar
Sefer kapasiteyi aştığında, manifest eksikleri olduğunda veya diğer sorunlar olduğunda bu alanın üstünde kırmızı uyarı kutuları belirir. Uyarıları görmezden gelmeyin — seferi tamamlayamayabilirsiniz.
4.3.5 Manifestler
Panelin en altında, seferle ilişkilendirilmiş kargo manifestleri listelenir. Her manifest için:
- Manifest numarası (tıklanabilir — Kargo Manifesti sayfasına götürür)
- Toplam tutar ve para birimi
- Gönderen adı, kalem sayısı, ağırlık, hacim, TEU
- Durum rozeti
- Sonraki durum düğmesi (bir sonraki akış adımına geçiş)
Manifest durum akışı:
| Durum | Sonraki | Düğme etiketi |
|---|---|---|
| Taslak | Rezerve | Rezerve |
| Rezerve | Yükleniyor | Yükleniyor |
| Yükleniyor | Yüklendi | Yüklendi |
| Yüklendi | Yolda | Yolda |
| Yolda | Vardı | Vardı |
| Vardı | Boşaltıldı | Boşaltıldı |
| Boşaltıldı | Teslim | Teslim |
Düğmeye tıkladığınızda onay sorulur. Manifest durumunu değiştirdiğinizde seferin kapasite hesabı da otomatik olarak yenilenir.
Tümünü Gör → bağlantısı, seferle ilgili tüm manifestleri Kargo Manifesti sayfasında açar (bkz. Bölüm 5.3).
4.4 Sefer Durumunu Değiştirme (Modal)
Akış düğmelerinin yanındaki 🔄 Durum Değiştir düğmesi, herhangi bir duruma doğrudan atlayabileceğiniz bir modal açar. Bu yöntem, standart akışı atlaması veya geri alması gerektiğinde kullanılır.
Adımlar
- Durum Değiştir düğmesine tıklayın.
- Açılan modalde:
- Mevcut Durum — Okuma amaçlı gösterilir
- Yeni Durum — Açılır menüden seçilir
- Seçtiğiniz yeni durumun altında kısa bir açıklama satırı belirir:
- "Sefer planlandı, henüz yükleme başlamadı."
- "Gemi seyirde, bir sonraki limana yol alıyor."
- "Gemi son varış limanına ulaştı." vb.
- Değiştir düğmesine tıklayın.
Dikkat: Durum geri alma (örn. Tamamlandı → Seyirde) sefer verileri üzerinde tutarsızlıklara yol açabilir. Yalnızca bir hata kaydı düzeltmeniz gereken durumlarda kullanın.
4.5 Sefer Takibi (Harita)
Sol menüden Takip ile açılır (URL: /tracking).
Bu sayfa, gemilerinizin konumunu gerçek bir dünya haritası üzerinde gösterir. Harita verisi OpenStreetMap tabanlıdır.
[ŞG: Takip sayfası — solda gemi listesi, sağda harita ve renkli marker'lar]
4.5.1 Sayfa yapısı
| Bölüm | Açıklama |
|---|---|
| Sol kolon (300px) | Gemi listesi — her gemi için ad, son konum zamanı, durum noktası |
| Sağ kolon | Büyük harita (Leaflet) — her gemi renkli bir marker |
Gemi listesi
- Üstte arama kutusu ("Gemi ara...")
- Her gemi kartı: küçük renkli nokta + ad + meta bilgi (hız, son güncelleme)
- Gemiye tıklayınca harita o geminin konumuna kaydırılır ve sağ üstte detay kartı açılır
Durum noktaları (renkler)
| Renk | Durum |
|---|---|
| 🟢 Yeşil | Seyirde (sailing) |
| 🟡 Turuncu | Demirde (anchored) |
| 🔵 Mavi | Limanda (port) |
| 🔴 Kırmızı | Bakımda (maintenance) |
| ⚫ Gri | Çevrimdışı (offline) |
Harita üzerindeki marker'lar
Her gemi, rengi durumuna göre değişen, içinde gemi simgesi bulunan yuvarlak bir marker ile gösterilir. Bir marker'a tıkladığınızda geminin detay kartı açılır.
Detay kartı (sağ üst köşe)
Geminin son konumuyla ilgili bilgileri gösterir:
- Gemi adı
- Enlem / Boylam
- Hız (knot)
- Yön (°)
- Durum
- Bulunduğu liman (varsa)
- Son güncelleme zamanı
Kart üzerindeki × düğmesiyle kapatılabilir.
4.5.2 Konum Güncelleme
Sağ üstteki mavi 📍 Konum Güncelle düğmesi, manuel konum girişi için modal açar:
[ŞG: Konum Güncelle modalı — lat/lng/speed/heading/status/port alanları]
| Alan | Açıklama | Zorunlu |
|---|---|---|
| Gemi | Açılır menüden seçim | ✅ |
| Enlem (Lat) | Ondalıklı derece (örn. 40.9842150) | — |
| Boylam (Lng) | Ondalıklı derece (örn. 29.0269480) | — |
| Hız (knot) | Ondalıklı sayı | — |
| Yön (°) | 0–360 arası yön açısı | — |
| Durum | Seyirde / Demirde / Limanda / Bakımda | — |
| Liman | Geminin bulunduğu liman adı | — |
Kaydet düğmesine tıklayınca marker ve detay kartı anında güncellenir.
İpucu: Konum, hız ve yön değerlerini AIS alıcı/entegre sistemden otomatik olarak almak bu ekranın dışında bir yapılandırmadır. Manuel güncelleme, AIS entegrasyonu olmayan gemiler veya düzeltme amaçlı kullanımlar içindir.
4.5.3 Gerçek Zamanlı Güncelleme
Takip sayfası açıkken başka bir kullanıcı veya otomatik sistem bir geminin konumunu güncellerse, değişiklik sayfa yenilenmeden, anında görüntülenir. Bu özellik SignalR üzerinden çalışır; arka planda sürekli bir bağlantı tutulur.
- Marker otomatik yeni konuma kayar
- Sol listedeki durum noktası güncellenir
- Eğer seçili gemi güncellenen gemi ise detay kartı da yenilenir
Not: İnternet bağlantınız geçici olarak kesilirse bağlantı otomatik olarak yeniden kurulur. Tarayıcıyı kapatıp açmanız gerekmez.
4.6 Sefer Silme ve İptal
İptal etme
Bir seferi iptal etmek için iki yol vardır:
- Detay panelindeki ✕ İptal düğmesi
- Durum Değiştir modalinden "İptal" seçip Değiştir
İptal edilen sefer silinmez — İptal durumuyla geçmişte kalır ve raporlarda görüntülenir.
Silme
Sefer satırının sağındaki 🗑️ Sil düğmesi tamamen kaldırma işlemini başlatır. Onay sorusu ("Sefer silinsin mi?") sorulduktan sonra kayıt veritabanından kaldırılır.
Dikkat: Sefere bağlı manifest veya liman hareket kayıtları varsa silme işlemi sunucu tarafından engellenir ve hata döner. Bu durumda önce seferi İptal etmeyi değerlendirin; geçmiş kaydı korunur.
4.7 Tipik Sefer Akışı Özeti
Standart bir sefer şu adımlarla tamamlanır:
- Planlama (Bölüm 4.2) — Yeni Sefer modalinde gemi, güzergah ve tarihler girilir.
- Manifest atama (Bölüm 5.3) — Sefere kargo manifestleri bağlanır; kapasite dolar.
- Yükleme başlat — Detay panelinden Yükleme Başlat düğmesine basılır.
- Sefere çık — Yükleme bittiğinde Sefere Çık ile sefer başlatılır.
- Liman uğrakları — Her limanda sırasıyla Limana Vardı → Limandan Ayrıl düğmeleri kullanılır.
- Konum güncelleme (Bölüm 4.5.2) — Takip sayfasından veya otomatik entegrasyonla konum güncellenir.
- Sefer tamamla — Son limana varış sonrasında Sefer Tamamla ile sefer kapatılır.
Bu akışı takip etmek, raporlamada (sefer süresi, liman performansı) doğru veri elde etmenin temelidir.
Bir sonraki bölüm: Bölüm 5 — Kargo ve Lojistik.